စပါးဖ်က္ပိုးမ်ား (အိႏၵိယႏိုင္ငံမွ ေရးသားေဖာ္ျပထားေသာ စာတမ္း)

စပါးဖ်က္ပိုးမ်ား (အိႏၵိယႏိုင္ငံမွ ေရးသားေဖာ္ျပထားေသာ စာတမ္း)

ဓာတ္ပံု မ်ားစြာတင္ေပးရန္ အခက္အခဲရွိပါသျဖင့္ ပိုးေလာင္မီး ပံုကိုရွာေဖြတင္ေပးလုိက္ပါသည္။


စပါးျမစ္ကို စုပ္ေသာ ပ်မ်ား (Rice root aphids) (note- 16)
ေျမဆီလႊာ မ်က္ႏွာျပင္ေအာက္ စပါးပင္၏ အျမစ္မ်ားတြင္ ပ် အေကာင္ငယ္မ်ားႏွင့္ အေကာင္ႀကီးမ်ားသည္ အုပ္စုလိုက္ ကပ္၍ သစ္ရည္ကို စုပ္စားၾကသည္။ ပ် မ်ားစြာ က်ေရာက္ခံရေသာ စပါးပင္သည္ အေရာင္ေဖ်ာ့ေတာ့သြားျခင္း၊ စပါးရြက္သား ပါးျခင္းမ်ား ျဖစ္တတ္သည္။
ကာကြယ္ကုသရန္မွာ- ေျမတြင္းေအာင္း ပိုးသတ္ေဆးမ်ားျဖစ္ေသာ ကာဘိုဖ်ဴရန္ ၃ဂ်ီ၊ ၅ဂ်ီ စသည္တို႕ကို တစ္ဧကလွ်င္ ၃-၄ ကီလိုဂရမ္ ခန္႕ အသံုးျပဳ ႀကဲပက္ႏိုင္သည္။

စပါးျမစ္တြင္ က်ေရာက္ေသာ က်ိဳင္း (Paddy root Weevil) (note- 19)
ေသးငယ္ေသာ၊ အညိဳေရာင္ရွိေသာ က်ိဳင္းေကာင္ငယ္သည္ စပါးျမစ္မ်ားအတြင္ ေနထိုင္ဖ်က္ဆီးသည္။ စပါးစိုက္ခင္း အတြင္း အကြက္လိုက္ ၀ါေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ ျဖစ္ေနေသာ ေနရာရွိ စပါးပင္မ်ားကို အျမစ္မွ ပါေအာင္ ႏႈတ္ယူၾကည္႕႐ႈသင့္သည္။ အျမစ္မ်ားအတြင္း က်ိဳင္းေကာင္ငယ္မ်ားကို ေတြ႕ရတတ္သည္။ စပါးပင္၏ ပင္းပြားထြက္ခ်ိန္တြင္ အဓိက က်ေရာက္သည္။
ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းရန္မွာ- စိုက္ခင္းအတြက္ ေျမျပင္ခ်ိန္ကတည္းက ေျမတြင္းေအာင္း ပိုးသတ္ေဆးမ်ား ထည္႕သြင္းထားသင့္သည္။ က်ေရာက္မွသာ အသံုးျပဳလိုပါက ေျမတြင္းေအာင္း ပိုးသတ္ေဆးခဲမ်ားကို ပုလဲ၊ ကြန္ေပါင္း ဓာတ္ေျမႀသဇာမ်ားႏွင့္ ေရာေႏွာ ႀကဲပက္ႏိုင္သည္။

စပါး ရြက္လိပ္အိမ္ပိုး (Paddy Caseworm) (note 6)
အျဖဴေရာင္ ဖလံပိုး၏ ေတာင္ပံေပၚတြင္ အ၀ါေရာင္ႏွင့္ အနက္ေရာင္ အစက္မ်ားပါရွိသည္။ အစိမ္းေရာင္ရွိေသာ ဥမွေပါက္စ အေကာင္ငယ္သည္ စပါးရြက္မ်ားကို ျဖတ္ေတာက္သည္။ ၿပီးေနာက္ စပါးရြက္ျပတ္ကေလးမ်ားကို ၿပြန္သဖြယ္ လံုးေစၿပီး၊ အိမ္သေဘာ ျပဳလုပ္၍ေနသည္။ ၎အတြင္း၌ ေန၍ အစိမ္းေရာင္ အသားမ်ားကို ျခစ္စားသည္။ စပါးရြက္လိပ္မ်ား ေရေပၚတြင္ ေပၚေနသည္ကို ၾကည္႕ျခင္းျဖင့္ စပါးရြက္လိပ္အိမ္ပိုး က်မက် သိရွိႏိုင္သည္။ ဇူလိုင္လႏွင့္ ႀသဂုတ္လ မ်ားတြင္ အမ်ားဆံုး က်ေရာက္ေလ့ရွိသည္။
ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းရန္မွာ- အင္ဒိုဆာဖန္၊ ကလိုပိုင္ရီေဖာ့ စေသာ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားကို ေရ ၄ဂါလံတြင္၊ ၄၀-၆၀ စီစီ ထည္႕၍ ျဖန္းပက္ႏိုင္သည္။ စတင္ က်ေရာက္ခ်ိန္ကို သိရွိ၍ ျမန္ျမန္ႏွိမ္နင္းႏိုင္လွ်င္ ပိုမိုေကာင္းမြန္သည္။

စပါး ဆစ္ပိုး (Rice Tissue-borers) (note- 1)
ဥမွ ေပါက္စ အေကာင္ငယ္သည္ စပါးပင္၏ ပင္စည္အတြင္းသို႕ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္ၿပီး၊ ႐ုပ္ဖံုးျပဳလုပ္သည္။ စပါးပင္၏ အလယ္က်ဆံုး အရြက္သည္ အ၀ါေရာင္ျဖစ္သြားၿပီး၊ စပါးႏွံ ထြက္မလာႏိုင္ေတာ့ေခ်။ စပါးႏွံထြက္လာလွ်င္လည္း အျဖဴေရာင္ျဖစ္ၿပီး၊ အေစ့အဆန္မတည္ေသာ အဖ်င္းသာထြက္သည္။ ဧၿပီလ၊ ေမလ၊ ေအာက္တိုဘာလႏွင့္ ႏို၀င္ဘာလမ်ားမွ လြဲ၍ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး က်ေရာက္ႏိုင္သည္။
ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းရန္မွာ- စပါးရိတ္သိမ္းၿပီးေနာက္ ခ်က္ခ်င္း ထြန္ယက္ပါ။ ႐ိုးျပတ္မ်ား၊ ေကာက္႐ိုးမ်ားကို ဖ်က္ဆီးပစ္ပါ။ ေသးငယ္ေသာ စိုက္ကြက္မ်ားႏွင့္ ပ်ိဳးခင္းမ်ားတြင္ ဥမ်ားေတြ႕ရွိပါက စုေဆာင္း ဖယ္ရွားပစ္ႏိုင္ပါသည္။ စပါးေျပာင္းေရႊ႕ စိုက္ၿပီး ၂ပတ္သားခန္႕တြင္ ထိေသ၊ စားေသ၊ အစာအိမ္အဆိပ္၊ အဆိပ္ေငြ႕ စသည္တို႕ပါ၀င္ေသာ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားကို ျဖန္းႏိုင္သည္။ ေျမတြင္းေအာင္း ပိုးသတ္ေဆးကိုလည္း ဓာတ္ေျမႀသဇာႏွင့္ ေရာေႏွာ၍ ႀကဲပက္ႏိုင္ေသာ္လည္း ေအာက္ေျခ ေရခံ နည္းရန္ လိုအပ္သည္။

ပိုးေလာင္မီး အရြယ္ေရာက္ အေကာင္

က်ေရာက္ ဖ်က္ဆီးပံု

ဥမွ ေပါက္ကာစ ပိုးေလာင္မီး

အရြက္ေပၚရွိ က်ေရာက္ပံု လကၡဏာ

စပါး ပိုးေလာင္မီး (Rice Hispa) (note- 4)
စပါး ပိုးေလာင္မီး ဆိုသည္မွာ ေသးငယ္ေသာ၊ အျပာေရာင္ေက်ာ ရွိေသာ က်ိဳင္းေကာင္ငယ္ ျဖစ္သည္။ ဆူးခၽြန္မ်ားျဖင့္ ဖံုးလႊမ္းထားသည္။ စပါးရြက္ေပၚတြင္ အျဖဴေရာင္ အလွ်ားလိုက္ အစင္းမ်ားျဖစ္ေစသည္။ အရြယ္ေရာက္ အေကာင္ႀကီးသည္ စပါးရြက္ကို ျခစ္စားသည္။ စပါး ပိုးေလာင္မီး က်ေရာက္ခံရေသာ စပါးပင္သည္ အျဖဴေရာင္ ျဖစ္သြားၿပီး၊ ျပင္ထန္လာပါက မီးေလာင္ထားသလို စပါးပင္မွာ ေျခာက္ေသြ႕သြားသည္။
ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းရန္မွာ- စိုက္ကြက္ျဖစ္လွ်င္ ႀကဲႀကဲစိုက္သင့္သည္။ ေျပာင္းေရႊ႕စိုက္ပ်ိဳးခ်ိန္တြင္ အရြက္ထိပ္ဖ်ားမ်ား ျဖတ္ေတာက္ေပးရမည္။ ေျမတြင္းေအာင္း ပိုးသတ္ေဆးကို ႀကဲပက္ေပးႏိုင္သည္။

စပါး ရြက္ျဖတ္ အျပာေရာင္က်ိဳင္း (Blue leaf beetle) (note- 5)
စပါး ပိုးေလာင္မီးႏွင့္ ဆက္စပ္ေတြ႕ရတတ္သည္။ ႏွိမ္နင္းရန္မွာ စပါး ပိုးေလာင္မီး ႏွိမ္နင္းပံုႏွင့္ အတူတူပင္ ျဖစ္သည္။

စပါး ရြက္ျဖတ္ပိုး (Rice Swarming Caterpillar) (note- 7)
၎ပိုး ျပင္းထန္စြာ က်ေရာက္ပါက ဆံုး႐ႈံးမႈမ်ားတတ္သည္။ အထူးသျဖင့္ ေအးေသာရာသီဥတုတြင္ ႐ုတ္တရက္ က်ေရာက္ ဖ်က္ဆီးတတ္သည္။ ေရသြင္း၊ ေရထုတ္မလုပ္ဘဲ ရက္ေပါင္း ၃၀-၄၀ ခန္႕ ထားရွိျခင္း၊ မိုးျပင္းထန္စြာ ရြာသြန္းျခင္း တို႕ေၾကာင့္လည္း ျပင္းထန္စြာ က်ေရာက္တတ္သည္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ဇူလိုင္လႏွင့္ ႀသဂုတ္လ မ်ားတြင္ က်ေရာက္တတ္သည္။
ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းရန္မွာ- စပါးခင္းအတြင္ ေရမ်ားေနျခင္းကို ေဖာက္ထုတ္ေလွ်ာ့ခ်ရန္ လိုအပ္သည္။ ေရေလွ်ာ့ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ပါက အင္ဒိုဆာဖန္၊ ကလိုပိုင္ရီေဖာ့စ္ စေသာ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားကို ပက္ျဖန္းျခင္း ျပဳႏိုင္သည္။

ငေျမာင္ေတာင္ (Armyworms) (note- 8)
ဥမွေပါက္ကာစ အဆင့္ျဖစ္ေသာ ပိုးေကာင္မ်ားသည္ တစ္ခင္းမွ တစ္ခင္းသို႕ အုပ္စုလိုက္ ေျပာင္းေရႊ႕ စားေသာက္တတ္ၿပီး၊ စပါးပင္ရွိ အရြက္မ်ား၊ ပင္ပိုင္းဆိုင္ရာမ်ားကို ကိုက္ျဖတ္စားေသာက္သည္။ မိုးျပင္းထန္စြာ ရြာသြန္းျခင္း၊ ေရႀကီးျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္သည္။
ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းရန္မွာ- အလင္းေရာင္ ေထာင္ေခ်ာက္မ်ားသံုးစြဲျခင္း၊ ထယ္ေရး၊ ထြန္ေရး၀င္ခ်ိန္တြင္ ႏွံ႕စပ္ေအာင္ျပဳျခင္း၊ ေျမတြင္းေအာင္း ပိုးသတ္ေဆးမ်ား သံုးစြဲျခင္း၊ ျပင္းထန္စြာ က်ေရာက္ခ်ိန္တြင္ ပိုးသတ္ေဆး ျဖန္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ စတင္ က်ေရာက္ခ်ိန္ႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ အခင္းမ်ားတြင္ ၎ပိုးမ်ား က်ေရာက္ေနခ်ိန္ တို႕တြင္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားသင့္ၿပီး၊ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းမႈ ေစာႏိုင္ေလ လြယ္ကူေလျဖစ္သည္။

စပါးရြက္လိပ္ပိုး (Paddy Leaf-roller) (note 17)
စပါးရြက္ ထိပ္ဖ်ားကို လိပ္ေစၿပီး၊ အတြင္းတြင္ ၀င္ေရာက္ စားေသာက္သည္။ စပါး ရြက္ဖ်ားမ်ားကို ၾကည္႕၍ သတ္မွတ္ႏိုင္သည္။
ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းရန္မွာ- စပါးရြက္ ထိပ္ဖ်ားမ်ားကို ျဖတ္၍ ဖ်က္ဆီးပစ္ႏိုင္သည္။

မွတ္ခ်က္မ်ား
-အိႏၵိယ ႏိုင္ငံမွ ေရးသားတင္ျပထားေသာ (Insects Pests of Crops) စာတမ္းမွ သင့္ရာမ်ားကို ဘာသာျပန္ေပးထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ က်န္ရွိေသာ (note- ) မ်ားကိုလည္း အလ်င္းသင့္သလို ဆက္လက္ ေဖာ္ျပေပးသြားပါမည္။
-စပါးခင္းအတြင္း ပိုးသတ္ေဆးျဖန္းေသာအခါ ေစးကပ္ေကာ္ အျဖစ္ ထမင္းခ်က္ရာမွ ရေသာ ထမင္းရည္ ေအးေအးကို ေဆးျဖန္းပံုး တစ္ပံုးလွ်င္ ႏို႕ဆီဗူး တစ္လံုးခန္႕ ေရာစပ္ သံုးစြဲႏိုင္ပါသည္။
-မိမိတို႕ စိုက္ခင္း၊ ႀကဲခင္းမ်ားတြင္ က်ေရာက္ေသာ ပိုးမႊား၊ ေရာဂါ ပံုမ်ားကို ဓာတ္ပံု႐ိုက္ယူ၍ျဖစ္ေစ၊ ႏႈတ္ယူသယ္ေဆာင္၍ ျဖစ္ေစ၊ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားထံ ျပသ အႀကံံဥာဏ္ရယူၾကပါ။

ေရးသားသူ
လိပ္နင္ဂ်ာ (ေခတၱ- ဓႏုျဖဴ) ၁၁၊ ၃၊ ၂၀၁၄။