စပါး ေရာဂါက်သည္ဟု ထင္လွ်င္

ယခုဆိုလွ်င္ ဧရာ၀တီတိုင္း အတြင္း စပါးခင္းမ်ားတြင္ ဘက္တီးရီးယား ေရာဂါမ်ား၊ မႈိေရာဂါမ်ား က်ေရာက္လွ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ပ်ိဳးခင္း ျပဳလုပ္ စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ား အေနျဖင့္လည္း ပ်ိဳးခင္း ျပဳလုပ္ ပ်ိဳးေထာင္စဥ္ကတည္းက ကာကြယ္ျခင္း နည္းပါးခဲ့ၾကသည္။ ႀကဲခင္း သမားမ်ားမွာလည္း ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ားႏွင့္ နပန္းလံုးေနရ၍ သတိမမူမိၾကေပ။ ခုေနာက္ပိုင္း ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား စတင္ျပသလာေသာ အခါတြင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးသံုး မႈိသတ္ေဆး၊ ဘက္တီးရီးယား သတ္ေဆးမ်ားကို အသံုးျပဳရန္ စိုက္ပ်ိဳးေရး ေဆးဆိုင္မ်ားသို႕ လာေရာက္ ၀ယ္ယူၾကသည္။ ထိုသို႕ လာေရာက္ ၀ယ္ယူၾကေသာ အခါတြင္လည္း "မႈိေဆး ေပးပါ" ဟူ၍သာ ေျပာဆို ၀ယ္ယူၾကေလ့ရွိသည္။
ထို႕ေၾကာင့္ ေတာင္သူ၊ လယ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ မိမိစုိက္ခင္း အတြင္းမွ ေရာဂါရ အပင္ (သို႕) ေရာဂါရ အစိတ္အပိုင္းမ်ား၊ စိုက္ခင္းကို ဖုန္းျဖင့္ ဓာတ္ပံု႐ိုက္၍ ျဖစ္ေစ ယူေဆာင္ကာ ေဆးဆိုင္မ်ားတြင္ စံုစမ္း ၀ယ္ယူသင့္ပါသည္။ ေရာဂါ တစ္ျခား၊ ေဆး တစ္ျခား ျဖစ္ျခင္းမွ ကာကြယ္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ထိုသို႕ သိရွိသူမ်ား အေနျဖင့္လည္း ေတာင္သူ၊ လယ္သမားမ်ား နည္းပညာျဖင့္ ရင္းႏွီး ကၽြမ္း၀င္လာေစရန္ တိုက္တြန္း အသိေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။
ထပ္ခါ တစ္လဲလဲ ျပဳမႈျခင္းျဖင့္ ဓေလ့ျဖစ္လာသည္။
ျမန္မာ့ ေတာင္သူ၊ လယ္သမားမ်ား ကိုယ္၊ စိတ္ ႏွစ္ပါး ရႊင္လန္း ခ်မ္းေျမ႕ၾကပါေစ။

ဓာတုေဗဒ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ား အသံုးျပဳ၍ ေပါင္းျမက္မ်ား ႏွိမ္နင္းျခင္း

ဓာတုေဗဒ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ား အသံုးျပဳ၍ ေပါင္းျမက္မ်ား ႏွိမ္နင္းျခင္း ဆိုသည္မွာ-
ေပါင္းသတ္ေဆး ဟုေခၚေသာ ဓာတုေဗဒ ေဆးမ်ား အသံုးျပဳ၍ သတ္မွတ္ထားေသာ ေပါင္းျမက္မ်ား၊ မူမမွန္ပင္မ်ားကို ႏွိမ္နင္းျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
ေပါင္းသတ္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္တြင္
- ဓာတုေဗဒ ေဆးမ်ားျဖင့္ ေပါင္းသတ္ျခင္း၊
- စိုက္ပ်ိဳးနည္းစနစ္ျဖင့္ ေပါင္းသတ္ျခင္း၊
- လူတို႕၏ လုပ္အားျဖင့္ ေပါင္းသတ္ျခင္း၊ ႏွင့္
- စက္အားျဖင့္ ေပါင္းသတ္ျခင္း တို႕ ပါ၀င္ၾကသည္။

ဘာေၾကာင့္ ေပါင္းပင္ေတြကို ႏွိမ္နင္းရသလဲ?
- ေပါင္းျမက္မ်ားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေပါက္ေရာက္ျခင္းမွ အထြက္ႏႈန္း က်ဆင္းမူကို ကာကြယ္ျခင္း၊
- သန္႕ရွင္းမႈ ကိုထိမ္သိမ္းျခင္း၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ရိတ္သိမ္းသီးႏွံ၏ အရည္အေသြးႏွင့္ ေစ်းကြက္အတြင္း ေစ်းႏႈန္းေကာင္း ကို ထိန္းသိမ္းျခင္း၊
- ေျမဆီလႊာ အတြင္းသို႕ ေပါင္းျမက္ မ်ိဳးေစ့မ်ား ထပ္မံ ၀င္ေရာက္မႈကို ကာကြယ္ျခင္း၊
- ေပါင္းပင္မ်ား အေပၚမွီတည္၍ ရွင္သန္တတ္ေသာ အင္းဆက္ပိုးမ်ား၊ ႀကြက္မ်ားႏွင့္ ေရာဂါမ်ား ရန္မွ ကာကြယ္ျခင္း၊
- ေရသြင္း၊ ေရထုတ္ လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပိတ္ဆို႕ေပါက္ေရာက္ျခင္း၊ ေရစီးေရလာ မေကာင္းျခင္းမွ ကာကြယ္ျခင္း၊ ႏွင့္
- ေျမျပင္ျခင္း၊ ႏွင့္ ေပါင္းသတ္ျခင္း လုပ္ငန္းတြင္ အခ်ိန္ကုန္၊ ေငြကုန္ သက္သာျခင္းမ်ား ေၾကာင့္ ေပါင္းသတ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကသည္။

ေပါင္းသတ္ျခင္းတြင္ အဘယ္ေၾကာင့္ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ား (ဓာတုေဗဒ ေဆးမ်ား) အသံုးျပဳၾကသလဲ?
- လုပ္သား အနည္းငယ္သာ လိုအပ္ျခင္း၊ ၿငီးေငြ႕ဖြယ္ တစ္ကုပ္ကုပ္ လုပ္ရျခင္း မရွိျခင္း၊
- ေသခ်ာ သင့္ေတာ္စြာ အသံုးျပဳပါက အက်ိဳးရွိေသာ ကုန္က်မႈ ျဖစ္ျခင္း၊
- လူျဖင့္ ေပါင္းလိုက္ျခင္းျပဳရန္ ေပါင္းပင္မ်ား ႀကီးထြားလာသည္ အထိ ေစာင့္ဆိုင္းရန္ မလိုအပ္ျခင္း၊ ႏွင့္
- လူတို႕ ခြဲျခားရန္ ခက္ခဲေသာ အေစ့ေပါက္ အရြယ္၌ပင္ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ားသည္ ခြဲျခား ႏွိမ္နင္း ႏိုင္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ အသံုးျပဳၾကသည္။

ေပါင္းသတ္ျခင္းတြင္ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ား (ဓာတုေဗဒ ေဆးမ်ား) ကို ဘယ္လို အက်ိဳးရွိေအာင္ အသံုးျပဳၾကမလဲ?
၁။ သီးႏွံပင္းမ်ား စတင္ စိုက္ပ်ိဳးသည္မွ ရိတ္သိမ္းၿပီး အမိုးအကာ ေအာက္ေရာက္သည္ အထိ ေပါင္းျမက္မ်ားကို ႏွိမ္နင္းရန္လိုအပ္သည္။
၂။ ေပါင္းသတ္ေဆး ထုတ္ကုန္မ်ား၏ အၫႊန္းစာမ်ားကို အစဥ္အၿမဲ ဖတ္၍ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရမည္။
၃။ မိမိတို႕ အသံုးျပဳေသာ ေပါင္းသတ္ေဆး၏ အသံုးျပဳႏိုင္ေသာ သီးႏွံ၊ သီးႏွံပင္၏ သက္တမ္းႏွင့္ ႏွိမ္နင္းႏိုင္ေသာ ေပါင္းျမက္မ်ားကို ေသခ်ာပါေစ။
၄။ သီးႏွံစိုက္ခင္း အတြင္းရွိ အေျခအေနလည္း ေသခ်ာမႈရွိပါေစ။ ဥပမာ- အခ်ိဳ႕ေသာ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ားသည္ စိုက္ခင္းအတြင္း ေျမဆီလႊာ စိုစြတ္ေနမွ အလုပ္လုပ္သည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ေရရွိရန္ လိုအပ္ၿပီး၊ အခ်ိဳ႕မွာ ေရလံုး၀ မရွိရန္ လိုအပ္သည္။
၅။ အခ်ိဳ႕ေသာ ထုတ္ကုန္မ်ား (ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ား) သည္ စိုက္ပ်ိဳးခ်ိန္ အေစာပိုင္းအတြင္ အသံုးျပဳရသည္။ အခ်ိဳ႕ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ားသည္ ေပါင္းျမက္မ်ား မေပါက္ေရာက္မီ အသံုးျပဳရၿပီး၊ အခ်ိဳ႕မွာ ေပါင္းပင္မ်ား ေတြ႕ရွိ ေပါက္ေရာက္မွသာ ပက္ျဖန္း အသံုးျပဳရသည္။
၆။ ၫႊန္ၾကား ထားရွိေသာ ေရပမာဏကို အသံုးျပဳရသည္။
၇။ သန္႕ရွင္း၊ လတ္ဆတ္ေသာ ေရကို အသံုးျပဳရသည္။ ရႊံ႕ ေရမ်ားျဖင့္ မပက္ျဖန္းရ။
၈။ စိုက္ခင္း တစ္ေလွ်ာက္ တစ္သမတ္တည္း ပက္ျဖန္း အသံုးျပဳပါ။ ခပ္မွန္မွန္၊ ခပ္စိတ္စိတ္ ေလွ်ာက္လွမ္း ပက္ျဖန္းျခင္းျဖင့္ တစ္သမတ္တည္း ပက္ျဖန္းရသည္။
၉။ ေဆးထြက္မွန္ၿပီး၊ ေကာင္းမြန္ေသာ ေဆးျဖန္းေခါင္းကို အသံုးျပဳပါ။
၁၀။ ေပါင္းပင္မ်ား၏ အထက္ ၁၅ စင္တီမီတာ အျမင့္မွ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ား ပက္ျဖန္းရသည္။
၁၁။ ေပါင္းျမက္မ်ား မရွိေသာ ေနရာတြင္ ေဆးျဖန္းႏႈန္းေလွ်ာ့ခ် ႏိုင္ၿပီး၊ ေလတိုက္ႏႈန္း ျမင့္မားခ်ိန္တြင္ မျဖန္းသင့္။ အျခား စိုက္ခင္းမ်ားအတြင္းသို႕ ေဆးမ်ား မလြင့္ေစရပါ။
၁၂။ ေလတိုက္ရာကို ေထာင့္မွန္က် ေအာက္ဖက္မွ စတင္ ေဆးျဖန္းသင့္သည္။ ထိုမွသာ ေဆးျဖန္းရာတြင္ အေ၀းသို႕ လြင့္စင္ျခင္း မျဖစ္ေပၚေစမည္။
၁၃။ ေပါင္းပင္မ်ားသည္ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ားကို ခံႏိုင္ရည္ ရွိမလာေစရန္၊ ေပါင္းသတ္ေဆး အမ်ိဳးအစားမ်ားကို အလွည္႕က် ေရြးခ်ယ္ ပက္ျဖန္းပါ။

ေပါင္းသတ္ျခင္းတြင္ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ား (ဓာတုေဗဒ ေဆးမ်ား) ၏ ကန္႕သတ္ခ်က္မ်ား
-ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ားသည္ အဆိပ္ရွိေသာ အရာ၀တၳဳမ်ား ျဖစ္သည္။ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ အသံုးျပဳျခင္းႏွင့္ မမွန္ကန္စြာ အသံုးျပဳျခင္းေၾကာင့္ လူတို႕၏ က်န္းမာေရးႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ ျပႆနာမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။
- ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ားသည္ တိက်ေသာ ေပါင္းျမက္မ်ား အတြက္သာျဖစ္သည္။ ေပါင္းျမက္အားလံုးကို မႏွိမ္နင္းႏိုင္ေပ။
- လယ္သမားမ်ားသည္ ေပါင္းသတ္ေဆး တစ္မ်ိဳးတည္းကိုသာ ေရရွည္ အသံုးျပဳလာလွ်င္၊ ေပါင္းျမက္မ်ားသည္ ေပါင္းသတ္ေဆး ခံႏိုင္ရည္ ရွိလာႏိုင္ၾကသည္။
- ပတ္၀န္းက်င္ သီးႏွံပင္မ်ားသို႕ စိမ့္ဆင္း ၀င္ေရာက္ျခင္း ျဖစ္တတ္သည္။
- ေပါင္းသတ္ေဆး ၫႊန္ၾကားသူမ်ားသည္ ေဆးႏႈန္းထား ၫႊန္ၾကားျခင္းႏွင့္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္းမ်ားတြင္ အေတြ႕အႀကံဳ ရွိရန္ လိုအပ္သည္။

ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေစေသာ အခ်က္မ်ား
- အကာအကြယ္ ၀တ္စံုမ်ားကို အစဥ္ ၀တ္ဆင္ပါ။ ဦးေခါင္း၊ မ်က္လံုး၊ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္ႏွင့္ လက္တို႕ကို ကာကြယ္ပါ။ လက္ရွည္ အက်ႌ၊ ေဘာင္းဘီရွည္ႏွင့္ လည္ရွည္ ဖိနပ္တို႕ ၀တ္ဆင္ပါ။
- ေပါင္းသတ္ေဆး ေရာစပ္ျခင္းသည္ အေရးႀကီးဆံုး ေပါင္းစပ္ခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး၊ ၎တြင္ ျပင္းအားမ်ားစြာ ပါ၀င္သည္။
- ေဆးေဖ်ာ္စပ္ခ်ိန္တြင္ ေလတိုက္ရာ အထက္ဘက္တြင္ အၿမဲေနသင့္ၿပီး၊ အကာအကြယ္မ်ား ၀တ္ဆင္ထားသင့္သည္။ အထူးသျဖင့္ မ်က္ႏွာပိုင္းကို ကာကြယ္ပါ။
- ေဆးျဖန္းရာတြင္ ၀တ္ဆင္ေသာ အ၀တ္အစားမ်ားကို အျခား အ၀တ္အစားမ်ားႏွင့္ ခြဲျခားထား၍ ေလွ်ာ္ဖြတ္ သိမ္းဆည္းပါ။
- ေဆးျဖန္းေခါင္းကို ျဖဳတ္ယူ၍ သြားတိုက္တံကဲ့သို႕ ပြတ္တိုက္စရာျဖင့္ ေဆးေၾကာပါ။ ဘယ္ေသာအခါမွ ေဆးျဖန္းေခါင္းကို ပါးစပ္ျဖင့္ မႈတ္ျခင္းမျပဳပါႏွင့္။
- ေဆးျဖန္းရာတြင္ အသံုးျပဳေသာ ေဆးျဖန္းပစၥည္းမ်ားကို ေဆးေၾကာျဖဳတ္သိမ္းပါ။

သည္ စာတမ္းကို ေရးသားထားသူေတြကေတာ့ B Chauhan, MA Bell, JF Rickman, and V Balasubramanian. ဟု ေဖာ္ျပပါရွိပါသည္။
www.knowledgebank.irri.org မွ ရရွိေသာ Chemical Weed Control ကို ဘာသာျပန္ ေဖာ္ျပေပးထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ က်န္းမာ ခ်မ္းသာၾကပါေစ။